bo‘yicha 50 ta termin va izohlari
Kiberpsixologiya (Cyberpsychology)
Internet va raqamli texnologiyalarning inson psixologiyasiga ta’sirini o‘rganadigan fan.

Onlayn xulq-atvor (Online behavior)
Internetda va ijtimoiy tarmoqlarda insonlarning harakatlari va munosabatlari.

Anonimlik effekti (Anonymity effect)
Internetda shaxsini yashirgan odamlar ko‘proq ochiq yoki agressiv bo‘lishi.

Sosial media (Social media)
Internetda foydalanuvchilar o‘zaro muloqot qiladigan platformalar (Facebook, Instagram, Twitter va h.k.).

Kiberzo‘ravonlik (Cyberbullying)
Internet orqali biror kishiga nisbatan tahdid qilish, haqoratlash yoki bezovta qilish.

Virtual identifikatsiya (Virtual identity)
Internetda yaratilgan shaxsiy yoki sun’iy persona.

Digital detox (Raqamli detoks)
Internet va raqamli qurilmalardan vaqtinchalik uzoqlashish.

Internet qaramligi (Internet addiction)
Internetdan ortiqcha va nazorat qilinmaydigan foydalanish holati.

Onlayn empatiya (Online empathy)
Internetdagi boshqa foydalanuvchilarning his-tuyg‘ularini anglash va ularga javob berish qobiliyati.

Virtuallik effekti (Virtuality effect)
Raqamli muhit insonning haqiqatdagi xulqiga ta’siri.

Cyberloafing
Ish vaqtida internetdan shaxsiy maqsadlarda foydalanish.

Trolling
Internetda odamlarni xafa qilish yoki munozaraga chaqirish uchun qasddan provokatsiya qilish.

Flaming
Internetda jahl bilan yozilgan haqoratli xabarlar yuborish.

Catfishing
Internetda soxta shaxs sifatida o‘zini taqdim qilish.

Netiquette
Internetda muloqot qilish qoidalari va odob-axloqi.

Digital footprint (Raqamli iz)
Internetda qoldirilgan har qanday ma’lumot va xatti-harakatlar izi.

Phubbing
Telefon yoki internetga qaramlik tufayli suhbatdoshga e’tibor bermaslik.

Zoom fatigue
Onlayn video muloqotlar natijasida charchash holati.

FOMO (Fear Of Missing Out)
Internet orqali boshqalar hayotidagi voqealarni o'tkazib yubormaslikdan qo‘rqish.

Cyberstalking
Internet orqali kimnidir bezovta qilish yoki ta’qib qilish.

Echo chamber
Internetda o‘xshash fikrli odamlar guruhiga yopilish va boshqa qarashlarni rad etish.

Digital empathy
Onlayn muhitda boshqalar his-tuyg‘ularini tushunish va ularga munosabat bildirish.

Memes
Internetda keng tarqalgan kulgili yoki ijtimoiy mazmunga ega rasm va videolar.

Virtual reality therapy
Psixologik muolajalar uchun virtual haqiqat texnologiyalaridan foydalanish.

Internet of Things (IoT) psych effects
IoT qurilmalari inson psixikasiga ta’siri.

yan qolgani 25 tasi buu 

Cyberchondria
Internetda sog‘liq haqidagi ma’lumotlarni haddan tashqari qidirib, o‘zini o‘zi tashvishga solish.

Digital dissociation
Raqamli qurilmalar yordamida haqiqatdan vaqtinchalik uzilish yoki boshqacha holatga kirish.

Online disinhibition effect
Internetda odamlar yuzma-yuz aloqaga nisbatan ko‘proq ochiq yoki radikal xatti-harakat qilishlari.

Virtual companionship
Onlayn yoki virtual muhitda do‘stlik va hissiy qo‘llab-quvvatlash.

Cybertherapy
Internet orqali psixologik maslahat va davolash.

Digital resilience
Internetda yuzaga keladigan stress va qiyinchiliklarga qarshi chidamlilik.

Screen time
Raqamli qurilmalarda o‘tkazilgan vaqt.

Net neutrality
Internetda barcha ma’lumotlarga teng kirish imkoniyati.

Digital empathy gap
Onlayn muloqotda odamlar orasidagi hissiy aloqaning pasayishi.

Online disinformation
Internetda tarqatiladigan yolg‘on yoki chalg‘ituvchi ma’lumotlar.

Virtual disinhibition
Internetda yuzma-yuzda ko‘rinmaydigan odamlarning odatda qilmaydigan xatti-harakatlari.

Social comparison
Internetda boshqalar hayoti bilan o‘zini solishtirish.

Cyberloafing
Ish vaqtida internetdan shaxsiy maqsadlar uchun foydalanish.

Digital detoxification
Raqamli qurilmalardan uzoqlashish jarayoni.

Parasocial interaction
Internetda mashhurlar yoki onlayn shaxslar bilan bir tomonlama hissiy aloqa.

Online disinhibition
Internetda insonlarning o‘zini erkin his qilishlari.

Avatar
Virtual muhitda insonning tasvirlangan obrazlari.

Internet memes
Ijtimoiy tarmoqlarda keng tarqalgan kulgili yoki fikr bildiruvchi kontent.

Digital identity theft
Raqamli shaxsiy ma’lumotlarning o‘g‘irlanishi.

Cyber paranoia
Internetdagi xavotir va ishonchsizlik holati.

Online harassment
Internetda kimnidir bezovta qilish yoki tahdid qilish.

Digital native
Internet va texnologiyalar bilan o‘sib ulg‘aygan avlod.

Online social support
Internet orqali o‘zaro yordam va maslahat almashish.

Cyber empathy
Raqamli muhitda boshqalar his-tuyg‘ularini tushunish va ularga javob berish.

Virtual identity management
Internetdagi o‘z persona yoki imidjini boshqarish.

BULARNI HAM KKM 

Kompyuter va internet olamidagi eng muhim 50 ta termin
Hardware — Kompyuterning jismoniy qismlari (monitor, klaviatura, protsessor va hokazo).

Software — Kompyuterda ishlaydigan dasturiy ta’minot.

Operating System (OS) — Kompyuterni boshqaruvchi dastur (Windows, macOS, Linux).

CPU (Central Processing Unit) — Kompyuterning asosiy protsessori, “miya”si.

RAM (Random Access Memory) — Vaqtinchalik ma’lumotlarni saqlash joyi.

Hard Drive (HDD/SSD) — Doimiy ma’lumot saqlash qurilmasi.

Motherboard — Kompyuterning asosiy plataasi, barcha qismlarni birlashtiradi.

Network — Kompyuterlar o‘rtasidagi aloqa tarmog‘i.

IP Address — Internetdagi kompyuterning noyob manzili.

URL (Uniform Resource Locator) — Internetdagi sayt yoki sahifa manzili.

Browser — Internet sahifalarini ko‘rish uchun dastur (Chrome, Firefox).

Wi-Fi — Simsiz internet ulanishi.

Firewall — Kompyuterni zararli dasturlardan himoya qiluvchi tizim.

Malware — Zararli dasturlar (viruslar, trojanlar).

Phishing — Firibgarlik maqsadida ma’lumotlarni o‘g‘irlash.

Cloud Computing — Ma’lumot va xizmatlarni internet orqali saqlash va ishlatish.

VPN (Virtual Private Network) — Maxfiy va xavfsiz internet ulanishi.

Download — Internetdan ma’lumot yuklab olish.

Upload — Internetga ma’lumot joylashtirish.

IP Packet — Internet orqali uzatiladigan ma’lumot bloki.

HTTP/HTTPS — Internet protokollari, HTTPS xavfsizroq.

Cache — Tezkor saqlash xotirasi, tezkor ma’lumotlarni saqlaydi.

Cookie — Veb-saytlar foydalanuvchi haqida ma’lumot saqlashi uchun fayl.

Domain Name — Internet manzili nomi (misol: google.com).

DNS (Domain Name System) — Domen nomini IP manzilga aylantiruvchi tizim.

URL Shortener — Uzun URLni qisqartiruvchi xizmat.

HTML (HyperText Markup Language) — Veb-sahifalarni yaratish tili.

CSS (Cascading Style Sheets) — Veb-sahifalarning ko‘rinishini boshqaruvchi til.

JavaScript — Veb-sahifalarda interaktivlik yaratish uchun dasturlash tili.

API (Application Programming Interface) — Dasturlar o‘zaro muloqot qilishi uchun interfeys.

IPV4/IPV6 — Internet protokoli versiyalari, internet manzillarining turi.

Spam — Keraksiz va ko‘p yuboriladigan xabarlar yoki elektron pochta.

Botnet — Viruslar orqali nazorat qilinadigan kompyuterlar tarmog‘i.

Cache Memory — Tezkor xotira, ma’lumotlarni tez topishga yordam beradi.

Cookie — Foydalanuvchining veb-sayt bilan aloqasini saqlash uchun ishlatiladigan kichik fayl.

Trojan Horse — Zararli dastur ko‘rinishidagi virus.

Ransomware — Kompyuterni qulflab, pul talab qiluvchi virus.

Bitrate — Ma’lumot uzatish tezligi.

Bandwidth — Internet tarmog‘ining ma’lumot o‘tkazish imkoniyati.

Cache — Ma’lumotlarni vaqtincha saqlash joyi.

Malware — Kompyuterga zarar yetkazuvchi dastur.

Patch — Dasturdagi xatolarni tuzatish uchun yangilanish.

Router — Internet trafikini boshqaruvchi qurilma.

Proxy Server — Internetga ulanishda vositachi sifatida ishlaydigan server.

Spam Filter — Keraksiz xabarlarni bloklaydigan dastur.

Two-factor authentication (2FA) — Hisob xavfsizligini oshirish uchun ikki bosqichli tasdiqlash.

Firewall — Tarmoqlarni himoya qiluvchi dastur yoki apparat.

Encryption — Ma’lumotlarni shifrlash, xavfsizligini ta’minlash.

Data Mining — Katta ma’lumotlardan foydali ma’lumotlar olish jarayoni.

UX (User Experience) — Foydalanuvchi tajribasi, interfeysning qulayligi.